Crys T Tiger Bay Whalers Gwragedd

Daeth yr ysbrydoliaeth ar gyfer y darn hwn yn ôl pob tebyg oddi wrth y Wurriyas, y band tw tôn yn nofel John Williams, Cardiff Dead. Neu efallai fy mod wedi fy ysbrydoli wrth wylio’r tyrfaoedd yn cerdded ar hyd ysblander cŵl Bae Caerdydd ar noson gynnes o haf.

Yn wahanol i’r getoau ar wahân sy’n amlwg yn ninasoedd Lloegr heddiw roedd Tiger Bay – fel y gelwid ardal Butetown o Gaerdydd yn answyddogol ar un adeg – yn batrwm o gydfyw hiliol. Yn yr hen amser byddai morwyr o bob rhan o’r byd yn ymsefydlu yn ardal y dociau, yn priodi ymysg ei gilydd ac yn cychwyn bywydau newydd gyda’i gilydd.

Dyw hynny ddim i ddweud nad oedd yn le caled a garw. Ond gall tlodi a dieithriwch ddod â phobl at ei gilydd. Roedd pobl Tiger Bay'n amsugno diwylliannau ei gilydd ac ar yr un pryd yn cymathu â diwylliant De Cymru a’r Cymoedd.

Mewn gwirionedd, fodd bynnag, roedd Tiger Bay yn llawn o dai teras mewn cyflwr gwael, puteindai, tafarndai amheus a thai hap chwarae a phrin y gellir bod yn sentimental ynghylch hynny. Mae datblygiad Bae Caerdydd wedi trawsffurfio Caerdydd yn brifddinas y gellir ei chymharu ag eraill ar hyd y byd. Ond roedd yr enw "Tiger Bay" mor llawn o swyn.

Meddyliais am y "Wailers", fel yn "Bob Marley and the...” ond roedd pobl sy’n hela morfilod yn swnio’n fwy anturus ac egsotig ac mae’r deipograffeg yn gweithio’n well.

Argraffir mewn gwyrdd ar felyn 240-gram. Siersi cotwm 100%.

Pris: £16.00 (£18.40 yn cynnwys TAW)